1. Hợp đồng hợp tác kinh doanh (BCC) là gì?
Hợp đồng hợp tác kinh doanh (Business Cooperation Contract – BCC) là một hình thức đầu tư được quy định tại Điều 3 Luật Đầu tư 2020, theo đó các nhà đầu tư ký kết hợp đồng để cùng hợp tác kinh doanh, chia sẻ lợi nhuận hoặc sản phẩm, mà không thành lập tổ chức kinh tế mới.
Điểm đặc biệt của hình thức này là mỗi bên vẫn sử dụng tư cách pháp lý sẵn có của mình (cá nhân hoặc pháp nhân) để triển khai hoạt động đầu tư, thay vì phải thành lập doanh nghiệp chung.
BCC thường được lựa chọn khi:
- Các nhà đầu tư muốn thử nghiệm dự án, đánh giá thị trường trước khi mở rộng quy mô;
- Việc thành lập doanh nghiệp mới không thật sự cần thiết;
- Luật pháp cho phép hoặc yêu cầu đầu tư qua BCC (ví dụ: trong một số ngành nghề dịch vụ khi Việt Nam gia nhập WTO).
Ví dụ: Trong lĩnh vực quảng cáo hoặc viễn thông, nhà đầu tư nước ngoài có thể tham gia BCC với doanh nghiệp Việt Nam thay vì thành lập công ty liên doanh.
2. Cơ sở pháp lý điều chỉnh Hợp đồng BCC
Hợp đồng BCC chịu sự điều chỉnh đồng thời của:
- Luật Đầu tư 2020(Điều 27 – 28);
- Bộ luật Dân sự 2015(Điều 504 – Hợp đồng hợp tác);
- Và các quy định khác của pháp luật Việt Nam liên quan đến ngành nghề đầu tư cụ thể.
Theo Điều 504 Bộ luật Dân sự 2015:
“Hợp đồng hợp tác là sự thỏa thuận giữa các cá nhân, pháp nhân về việc cùng đóng góp tài sản, công sức để thực hiện công việc nhất định, cùng hưởng lợi và cùng chịu trách nhiệm”.
Như vậy, Hợp đồng BCC trong Luật Đầu tư 2020 chính là một dạng cụ thể của hợp đồng hợp tác dân sự, được áp dụng riêng cho lĩnh vực đầu tư kinh doanh.
3. Ưu điểm và hạn chế của hình thức BCC
Ưu điểm:
- Không cần thành lập pháp nhân mới, giúp tiết kiệm thời gian, chi phí vận hành.
- Triển khai dự án nhanh, phù hợp với giai đoạn thử nghiệm sản phẩm, thị trường.
- Linh hoạt trong việc thỏa thuận nội dung, quyền và nghĩa vụ của các bên.
Hạn chế:
- Cơ chế bảo vệ quyền lợi phụ thuộc hoàn toàn vào hợp đồng, nên rủi ro cao nếu thỏa thuận không chặt chẽ.
- Không có pháp nhân chung, các bên phải dựa vào tư cách pháp lý của một bên để triển khai, dẫn đến sự phụ thuộc nhất định.
4. Điều kiện để thực hiện đầu tư theo hình thức BCC
4.1. Giữa các nhà đầu tư trong nước
Theo Khoản 1 Điều 27 Luật Đầu tư 2020,
“Hợp đồng BCC được ký giữa các nhà đầu tư trong nước thực hiện theo quy định của pháp luật dân sự.
Tức là, giữa các nhà đầu tư Việt Nam, pháp luật không yêu cầu điều kiện đầu tư đặc biệt nào, chỉ cần hợp đồng được lập thành văn bản và có nội dung hợp pháp.
4.2. Có yếu tố nước ngoài
Khi một trong các bên là nhà đầu tư nước ngoài hoặc doanh nghiệp do nhà đầu tư nước ngoài kiểm soát, việc ký kết Hợp đồng BCC phải tuân thủ:
- Điều kiện tiếp cận thị trường theo Phụ lục I Nghị định 31/2021/NĐ-CP;
- Không đầu tư vào ngành nghề cấm hoặc hạn chế tiếp cận;
- Đáp ứng điều kiện bảo đảm quốc phòng, an ninh theo Điều 24 – 25 Luật Đầu tư 2020.
5. Thủ tục đầu tư theo hình thức Hợp đồng BCC
5.1. Trường hợp giữa các nhà đầu tư trong nước
Không cần thực hiện thủ tục cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư.
Các bên chỉ cần ký hợp đồng bằng văn bản, đảm bảo các điều kiện về hiệu lực theo Điều 117 Bộ luật Dân sự 2015.
5.2. Trường hợp có yếu tố nước ngoài
Các nhà đầu tư phải làm thủ tục đăng ký đầu tư để được cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (IRC) tại Sở Kế hoạch và Đầu tư nơi dự án thực hiện.
Sau khi được cấp giấy chứng nhận, nhà đầu tư nước ngoài có thể thành lập Văn phòng điều hành để triển khai Hợp đồng BCC.
6. Văn phòng điều hành của nhà đầu tư nước ngoài
Nhà đầu tư nước ngoài tham gia BCC có quyền thành lập Văn phòng điều hành tại Việt Nam để thực hiện hợp đồng.
Văn phòng điều hành có thể:
- Mở tài khoản ngân hàng;
- Tuyển dụng lao động;
- Ký kết hợp đồng;
- Sử dụng con dấu và tiến hành hoạt động kinh doanh trong phạm vi Hợp đồng BCC.
Văn phòng điều hành chấm dứt hoạt động khi hợp đồng kết thúc hoặc theo quyết định của nhà đầu tư nước ngoài.
7. Nội dung cơ bản cần có trong Hợp đồng BCC
Theo Điều 28 Luật Đầu tư 2020, nội dung Hợp đồng BCC do các bên tự thỏa thuận, miễn là không trái quy định của pháp luật.
Một hợp đồng BCC hoàn chỉnh thường bao gồm:
- Mục tiêu và phạm vi hợp tác đầu tư;
- Góp vốn và tiến độ góp vốn: liệt kê cụ thể loại tài sản, giá trị và thời điểm góp vốn;
- Cơ chế tài chính – kế toán: quy định cách hạch toán, quản lý lợi nhuận, chi phí;
- Cách thức phân chia kết quả đầu tư (theo sản phẩm, doanh thu hoặc lợi nhuận);
- Ban điều phối Hợp đồng BCC: cơ cấu, thẩm quyền, nhiệm vụ, cách ra quyết định;
- Trách nhiệm với bên thứ ba: xác định rõ nghĩa vụ phát sinh từ việc sử dụng tư cách pháp lý của một bên;
- Điều kiện rút lui, chấm dứt hợp đồng và cơ chế định giá tài sản khi chấm dứt hợp tác.
8. Những lưu ý khi ký kết và thực hiện Hợp đồng BCC
- Phải lập thành văn bản và tuân thủ điều kiện có hiệu lực của giao dịch dân sự;
- Xác định rõ quyền và nghĩa vụ của từng bên trong việc quản lý, điều hành;
- Thỏa thuận cơ chế giải quyết tranh chấp rõ ràng, có thể thông qua trọng tài thương mại hoặc tòa án;
- Quy định cụ thể về quản lý tài chính và tài sản chung, để tránh mâu thuẫn trong quá trình vận hành.
Kết luận
Đầu tư theo hình thức Hợp đồng hợp tác kinh doanh (BCC) là giải pháp linh hoạt, tiết kiệm và nhanh chóng cho các nhà đầu tư muốn triển khai dự án tại Việt Nam mà chưa cần thành lập doanh nghiệp. Tuy nhiên, vì hình thức này phụ thuộc nhiều vào thỏa thuận hợp đồng, nhà đầu tư cần chuẩn bị kỹ lưỡng và xây dựng điều khoản rõ ràng để hạn chế rủi ro pháp lý.
Nếu bạn cần hỗ trợ soạn thảo, rà soát hoặc tư vấn pháp lý về Hợp đồng BCC, hãy liên hệ Công ty Luật Khải Chính để được hỗ trợ nhanh chóng và chuyên nghiệp.
Hotline:0941.068.999
Email: luatkhaichinh@gmail.com
